OBRZĘDY MSZY ŚW.
OBRZĘDY WSTĘPNE
Po skończeniu śpiewu na wejście, kapłan i wierni stojąc czynią znak krzyża. Kapłan mówi:
K. W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.
W. Amen.
Potem kapłan zwraca się do ludu i rozkładając ręce pozdrawia go mówiąc:
K. Miłość Boga Ojca, łaska naszego Pana Jezusa Chrystusa i dar jedności w Duchu Świętym niech będą z wami wszystkimi.
Albo:
K. Łaska i pokój od Boga, naszego Ojca, i od Pana Jezusa Chrystusa niech będą z wami.
Albo:
K. Pan z wami.
W. I z duchem twoim.
Biskup zamiast „Pan z wami” w pozdrowieniu mówi:
B. Pokój z wami.
W. I z duchem twoim.
AKT POKUTY
Kapłan wzywa wiernych do pokuty:
K. Uznajmy przed Bogiem, że jesteśmy grzeszni, abyśmy mogli z czystym sercem złożyć Najświętszą Ofiarę.
Po krótkim milczeniu wszyscy razem odmawiają wyznanie grzechów:
Spowiadam się Bogu wszechmogącemu * i wam, bracia i siostry, * że bardzo zgrzeszyłem * myślą, mową, uczynkiem, i zaniedbaniem:
Bijąc się w piersi mówią:
moja wina, moja wina, moja bardzo wielka wina.
Dalej mówią:
Przeto błagam Najświętszą Maryję, zawsze Dziewicę, * wszystkich Aniołów i Świętych, * i was, bracia i siostry, * o modlitwę za mnie * do Pana Boga naszego.
Kapłan prosi o odpuszczenie grzechów:
K. Niech się zmiłuje nad nami Bóg wszechmogący * i odpuściwszy nam grzechy * doprowadzi nas do życia wiecznego.
W. Amen.
Albo:
Kapłan wzywa wiernych do pokuty:
K. Przeprośmy Boga za nasze grzechy, abyśmy mogli godnie przyjąć słowo Boże i złożyć Najświętszą Ofiarę.
Następuje krótkie milczenie. Potem kapłan mówi:
K. Zmiłuj się nad nami, Panie.
W. Bo zgrzeszyliśmy przeciw Tobie.
K. Okaż nam, Panie, miłosierdzie swoje.
W. I daj nam swoje zbawienie.
Kapłan prosi o odpuszczenie grzechów:
K. Niech się zmiłuje nad nami Bóg wszechmogący * i odpuściwszy nam grzechy * doprowadzi nas do życia wiecznego.
W. Amen.
Albo:
Kapłan wzywa wiernych do pokuty:
K. Uznajmy przed Bogiem, że jesteśmy grzeszni i błagajmy Go o miłosierdzie, abyśmy mogli godnie złożyć Najświętszą Ofiarę.
Następuje krótkie milczenie.
Potem kapłan lub odpowiednio przygotowany ministrant wygłasza następujące, albo podobne wezwanie skierowane do Chrystusa, kończące się słowami: „Zmiłuj się nad nami”:
K. Panie, który zostałeś posłany, aby uzdrowić skruszonych w sercu, zmiłuj się nad nami.
W. Zmiłuj się nad nami.
K. Chryste, który przyszedłeś wzywać grzeszników, zmiłuj się nad nami.
W. Zmiłuj się nad nami.
K. Panie, który siedzisz po prawicy Ojca, aby się wstawiać za Twoim ludem, zmiłuj się nad nami.
W. Zmiłuj się nad nami.
Kapłan prosi o odpuszczenie grzechów:
K. Niech się zmiłuje nad nami Bóg wszechmogący * i odpuściwszy nam grzechy * doprowadzi nas do życia wiecznego.
Lud odpowiada:
W. Amen.
Następują wezwania do Chrystusa „Panie, zmiłuj się nad nami” („Kyrie eleison”), jeśli nie użyto trzeciej formy aktu pokuty:
K. Panie, zmiłuj się nad nami.
W. Panie, zmiłuj się nad nami.
K. Chryste, zmiłuj się nad nami.
W. Chryste, zmiłuj się nad nami.
K. Panie, zmiłuj się nad nami.
W. Panie, zmiłuj się nad nami.
Jeżeli jest to przewidziane, śpiewa się lub odmawia następny hymn:
Chwała na wysokości Bogu, * a na ziemi pokój ludziom dobrej woli. * Chwalimy Cię. * Błogosławimy Cię. * Wielbimy Cię. * Wysławiamy Cię. * Dzięki Ci składamy, * bo wielka jest chwała Twoja. * Panie Boże, Królu nieba, * Boże, Ojcze wszechmogący. * Panie, Synu Jednorodzony, * Jezu Chryste. * Panie Boże, Baranku Boży, Synu Ojca. * Który gładzisz grzechy świata, * zmiłuj się nad nami. * Który gładzisz grzechy świata, * przyjm błaganie nasze. * Który siedzisz po prawicy Ojca, * zmiłuj się nad nami. * Albowiem tylko Tyś jest święty * Tylko Tyś jest Panem. * Tylko Tyś Najwyższy, Jezu Chryste. * Z Duchem Świętym w chwale Boga Ojca. * Amen.
Po skończeniu hymnu kapłan ze złożonymi rękami mówi:
K. Módlmy się.
Wszyscy razem z kapłanem modlą się przez pewien czas w milczeniu. Potem kapłan z rozłożonymi rękami odmawia modlitwę, którą kończy słowami:
K. ... Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, Bóg, przez wszystkie wieki wieków.
Lud odpowiada:
W. Amen.
LITURGIA SŁOWA

Lektor udaje się na ambonkę i odczytuje pierwsze czytanie, którego wszyscy słuchają siedząc.

Aby zaznaczyć koniec czytania, lektor dodaje:

L. Oto słowo Boże.

W. Bogu niech będą dzięki.

Psalmista, czyli kantor śpiewa lub recytuje psalm, a wszyscy powtarzają refren. Następnie, jeżlei jest drugie czytanie, lektor je odczytuje z ambony, jak poprzednio. Lektor zaznacza koniec czytania słowami:

L. Oto słowo Boże.

W. Bogu niech będą dzięki.

Potem diakon lub kapłan udaje się na ambonę i mówi:

K. Pan z wami.

W. I z duchem twoim.

K. Słowa Ewangelii według świętego N.

W. Chwała Tobie, Panie.

Po Ewangelii diakon lub kapłan mówi:

K. Oto słowo Pańskie.

W. Chwała Tobie, Chryste.

Następuje homilia.
Jeżeli jest to przepisane, po homilii składa się wyznanie wiary:
Wierzę w jednego Boga, * Ojca Wszechmogącego, * Stworzyciela nieba i ziemi, * wszystkich rzeczy widzialnych i niewidzialnych. * I w jednego Pana Jezusa Chrystusa, * Syna Bożego Jednorodzonego, * który z Ojca jest zrodzony *przed wszystkimi wiekami. * Bóg z Boga, Światłość ze Światłości, * Bóg prawdziwy z Boga prawdziwego. * Zrodzony a nie stworzony, * współistotny Ojcu, * a przez Niego wszystko się stało. * On to dla nas ludzi i dla naszego zbawienia zstąpił z nieba.
W czasie następujących słów, aż do „stał się człowiekiem” [„factus est”], wszyscy się pochylają.
I za sprawą Ducha Świętego * przyjął ciało z Maryi Dziewicy i stał się człowiekiem. * Ukrzyżowany również za nas, * pod Poncjuszem Piłatem został umęczony i pogrzebany. * I zmartwychwstał dnia trzeciego, * jak oznajmia Pismo. * I wstąpił do nieba; siedzi po prawicy Ojca. * I powtórnie przyjdzie w chwale * sądzić żywych i umarłych, * a Królestwu Jego nie będzie końca. * Wierzę w Ducha Świętego, Pana i Ożywiciela, * który od Ojca i Syna pochodzi. * Który z Ojcem i Synem wspólnie odbiera uwielbienie i chwałę; * który mówił przez Proroków. * Wierzę w jeden, święty, powszechny i apostolski Kościół. * Wyznaję jeden chrzest na odpuszczenie grzechów. * I oczekuję wskrzeszenia umarłych. * I życia wiecznego w przyszłym świecie. * Amen.
Albo:
Symbol Apostolski:
Wierzę w Boga, Ojca Wszechmogącego, * Stworzyciela nieba i ziemi. * I w Jezusa Chrystusa, * Syna Jego Jedynego, Pana naszego,
W czasie następujących słów, aż do „narodził się z Marii Panny”, wszyscy się pochylają.
który się począł z Ducha Świętego, * narodził się z Marii Panny. * Umęczon pod Ponckim Piłatem, * ukrzyżowan, umarł i pogrzebion. * Zstąpił do piekieł. * Trzeciego dnia zmartwychwstał, * wstąpił na niebiosa, * siedzi po prawicy Boga Ojca Wszechmogącego. * Stamtąd przyjdzie sądzić żywych i umarłych. * Wierzę w Ducha Świętego, * święty Kościół powszechny, * świętych obcowanie, * grzechów odpuszczenie, * ciała zmartwychwstanie, * żywot wieczny. * Amen.
Następuje modlitwa powszechna.
LITURGIA EUCHARYSTYCZNA
Po liturgii słowa rozpoczyna się śpiew na przygotowanie darów. W tym czasie ministranci umieszczają na ołtarzu korporał (palkę), puryfikaterz, kielich i mszał.
Kapłan stojąc przy ołtarzu bierze patenę z chlebem, unosi ją nieco nad ołtarzem i mówi cicho:
K. Błogosławiony jesteś, Panie Boże wszechświata, * bo dzięki Twojej hojności otrzymaliśmy chleb, * który jest owocem ziemi i pracy rąk ludzkich; * Tobie go przynosimy, * aby stał się dla nas chlebem życia.
Jeżeli nie wykonuje się śpiewu, kapłan może odmówić te słowa głośno; wtedy wszyscy odpowiadają:
W. Błogosławiony jesteś, Boże, teraz i na wieki.
Diakon lub kapłan wlewa wino i nieco wody do kielicha. Potem kapłan bierze kielich, unosi go nieco nad ołtarzem i mówi cicho:
K. Błogosławiony jesteś, Panie Boże wszechświata, * bo dzięki Twojej hojności otrzymaliśmy wino, * które jest owocem winnego krzewu i pracy rąk ludzkich; * Tobie je przynosimy, * aby stało się dla nas napojem duchowym.
Jeżeli nie wykonuje się śpiewu, kapłan może odmówić te słowa głośno; na końcu wszyscy odpowiadają:
W. Błogosławiony jesteś, Boże, teraz i na wieki.
Następnie stojąc przed środkiem ołtarza kapłan zwrócony do ludu, rozkładając i składając ręce, mówi:
K. Módlcie się, * aby moją i waszą Ofiarę * przyjął Bóg, Ojciec wszechmogący.
W. Niech Pan przyjmie Ofiarę z rąk twoich * na cześć i chwałę swojego imienia, * a także na pożytek nasz i całego Kościoła świętego.
Następnie kapłan z rozłożonymi rękami odmawia modlitwę nad darami; po jej ukończeniu wszyscy odpowiadają:
W. Amen.
DRUGA MODLITWA EUCHARYSTYCZNA
Kapłan zaczyna modlitwę eucharystyczną:
K. Pan z wami.
W. I z duchem twoim.
K. W górę serca.
W. Wznosimy je do Pana.
K. Dzięki składajmy Panu Bogu naszemu.
W. Godne to i sprawiedliwe.
K. Zaprawdę, godne to i sprawiedliwe, słuszne i zbawienne, abyśmy Tobie, Ojcze święty, zawsze i wszędzie składali dziękczynienie przez umiłowanego Syna Twojego, Jezusa Chrystusa. On jest Słowem Twoim, przez które wszystko stworzyłeś. Jego nam zesłałeś jako Zbawiciela i Odkupiciela, który stał się człowiekiem za sprawą Ducha Świętego i narodził się z Dziewicy. On spełniając Twoją wolę, nabył dla Ciebie lud święty, gdy wyciągnął swoje ręce na krzyżu, aby śmierć pokonać i objawić moc Zmartwychwstania. Dlatego z Aniołami i wszystkimi Świętymi głosimy Twoją chwałę, razem z nimi wołając:
Święty, Święty, Święty, Pan Bóg Zastępów. * Pełne są niebiosa i ziemia chwały Twojej. * Hosanna na wysokości. *Błogosławiony, który idzie w imię Pańskie. * Hosanna na wysokości.
Kapłan z rozłożonymi rękami mówi:
K. Zaprawdę, święty jesteś, Boże, źrodło wszelkiej świętości.
Kapłan składa ręce i trzymając je nad wyciągnięte nad darami, mówi:
Uświęć te dary mocą Twojego Ducha,
Składa ręce i robi jeden znak krzyża nad chlebem i kielichem, mówiąc:
aby stały się dla nas † Ciałem i Krwią naszego Pana Jezusa Chrystusa.
W formułach, które następują, słowa Chrystusa należy wymawiać starannie i wyraźnie, bo tego wymaga ich znaczenie.
K. On to, gdy dobrowolnie wydał się na mękę, wziął chleb i dzięki Tobie składając, łamał i rozdawał swoim uczniom, mówiąc:
BIERZCIE I JEDZCIE Z TEGO WSZYSCY: * TO JEST BOWIEM CIAŁO MOJE, * KTÓRE ZA WAS BĘDZIE WYDANE.
Ukazuje ludowi konsekrowaną hostię, składa ją na patenie i przyklęka.
Następnie mówi:
K. Podobnie po wieczerzy wziął kielich i ponownie dzięki Tobie składając, podał swoim uczniom, mówiąc:
BIERZCIE I PIJCIE Z NIEGO WSZYSCY: * TO JEST BOWIEM KIELICH KRWI MOJEJ * NOWEGO I WIECZNEGO PRZYMIERZA, * KTÓRA ZA WAS I ZA WIELU BĘDZIE WYLANA * NA ODPUSZCZENIE GRZECHÓW. * TO CZYŃCIE NA MOJĄ PAMIĄTKĘ.
Ukazuje ludowi kielich, stawia go na korporale i przyklęka.
Następnie rozpoczyna jedną z aklamacji:
K. Oto wielka tajemnica wiary.
W. Głosimy śmierć Twoją, Panie Jezu, wyznajemy Twoje zmartwychwstanie i oczekujemy Twego przyjścia w chwale.
Albo:
K. Wielka jest tajemnica naszej wiary.
W. Ile razy ten chleb spożywamy i pijemy z tego kielicha głosimy śmierć Twoją, Panie, oczekując Twego przyjścia w chwale.
Albo:
K. Uwielbiajmy tajemnicę wiary.
W. Panie, Ty nas wybawiłeś przez krzyż i zmartwychwstanie swoje, Ty jesteś Zbawicielem świata.
Albo:
K. Tajemnica wiary.
W. Chrystus umarł, Chrystus zmartwychwstał, Chrystus powróci.
Następnie z rozłożonymi rękami kapłan mówi:
K. Wspominając śmierć i zmartwychwstanie Twojego Syna, ofiarujemy Tobie, Boże, Chleb życia i Kielich zbawienia i dziękujemy, że nas wybrałeś, abyśmy stali przed Tobą i Tobie służyli. Pokornie błagamy, aby Duch Święty zjednoczył nas wszystkich, przyjmujących Ciało i Krew Chrystusa.
Pamiętaj, Boże, o Twoim Kościele na całej ziemi. Spraw, aby lud Twój wzrastał w miłości razem z naszym Papieżem N., naszym Biskupem N. oraz całym duchowieństwem.
Pamiętaj także o naszych zmarłych braciach i siostrach, którzy zasnęli z nadzieją zmartwychwstania, i o wszystkich, którzy w twojej łasce odeszli z tego świata. Dopuść ich do oglądania Twojej światłości. Prosimy Cię, zmiłyj się nad nami wszystkimi i daj nam udział w życiu wiecznym z Najświętszą Bogurodzicą Dziewicą Maryją, ze świętym Józefem, Jej Oblubieńcem, ze świętymi Apostołami, i wszystkimi świętymi, którzy w ciągu wieków podobali się Tobie, abyśmy z nimi wychwalali Ciebie przez Twojego Syna, Jezusa Chrystusa.
Kapłan bierze patenę z hostią i kielich i, podnosząc je, mówi:
K. Przez Chrystusa, z Chrystusem i w Chrystusie, * Tobie, Boże, Ojcze wszechmogący, * w jedności Ducha Świętego,* wszelka cześć i chwała, * przez wszystkie wieki wieków.
W. Amen.
Następują obrzędy Komunii.
OBRZĘDY KOMUNII
Postawiwszy patenę i kielich na ołtarzu, kapłan mówi:
K. Pouczeni przez Zbawiciela i posłuszni Jego słowom, ośmielamy się mówić:
Kapłan rozkłada ręce i razem z ludem mówi dalej:
Ojcze nasz, któryś jest w niebie: * święć się imię Twoje, * przyjdź Królestwo Twoje, * bądź wola Twoja jako w niebie, tak i na ziemi. * Chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj. * I odpuść nam nasze winy, * jako i my odpuszczamy naszym winowajcom. * I nie wódź nas na pokuszenie, * ale nas zbaw ode złego.
Z rozłożonymi rękami kapłan mówi dalej:
K. Wybaw nas, Panie, od zła wszelkiego i obdarz nasze czasy pokojem. Wspomóż nas w swoim miłosierdziu, abyśmy zawsze wolni od grzechu i bezpieczni od wszelkiego zamętu, pełni nadziei oczekiwali przyjścia naszego Zbawiciela, Jezusa Chrystusa.
W. Bo Twoje jest królestwo i potęga, i chwała na wieki.
Kapłan z rozłożonymi rękami mówi głośno:
K. Panie Jezu Chryste, * Ty powiedziałeś swoim Apostołom: * Pokój wam zostawiam, pokój mój wam daję.* Prosimy Cię, nie zważaj na grzechy nasze, * lecz na wiarę swojego Kościoła * i zgodnie z Twoją wolą * napełniaj go pokojem i doprowadź do pełnej jedności. * Który żyjesz i królujesz na wieki wieków.
W. Amen.
Kapłan rozkładając i składając ręce, mówi:
K. Pokój Pański niech zawsze będzie z wami.
W. I z duchem twoim.
Następnie, jeżeli okoliczności za tym przemawiają, diakon lub kapłan mówi:
K. Przekażcie sobie znak pokoju.
Wszyscy według miejscowego zwyczaju okazują sobie wzajemnie pokój i mołość. Następnie śpiewa się lub mówi:
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad nami.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad nami.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, obdarz nas pokojem.
Kapłan przyklęka, bierze hostię i trzymając ją nieco podniesioną nad pateną, zwrócony do ludu, głośno mówi:
K. Oto Baranek Boży, który gładzi grzechy świata. * Błogosławieni, którzy zostali wezwani na Jego ucztę.
W. Panie, nie jestem godzien, abyś przyszedł do mnie, * ale powiedz tylko słowo, * a będzie uzdrowiona dusza moja.
Kapłan przyjmuje Ciało i Krew Chrystusa. Następnie sam albo diakon udziela Komunii Świętej wiernym. Podchodząc do przystępującego do Komunii, kapłan mówi:
K. Ciało Chrystusa (albo udzielając Komunii pod dwiema postaciami: K. Ciało i Krew Chrystusa.)
Przystępujący do Komunii odpowiada:
Amen.
Po ukończeniu rozdawania Komunii kapłan, diakon lub akolita oczyszcza partenę nad kielichem i sam kielich.
Następnie kapłan, stojąc na miejscu przewodniczenie albo przy ołtarzu, mówi:
K. Módlmy się.
Jeżeli poprzednio nie było milczenia, wszyscy razem z kapłanem modlą się przez jakiś czas w milczeniu. Potem kapłan z rozłożonymi rękami odmawia modlitwę po Komunii, po jej ukończeniu lud odpowiada:
W. Amen.
OBRZĘDY ZAKOŃCZENIA
Następnie kapłan zwrócony do ludu, rozkładając ręce mówi:
K. Pan z wami.
W. I z duchem twoim.
K. Niech was błogosławi Bóg wszechmogący, † Ojciec i Syn, i Duch Święty.
W. Amen.
W niektórych dniach i okolicznościach tę formułę błogosławieństwa poprzedza zgodnie z przepisami inna, uroczysta formuła błogosławieństwa albo modlitwa nad ludem. Podczas Mszy pontyfikalnej biskup zakłada mitrę i, rozkładając ręce, mówi:
B. Pan z wami.
W. I z duchem twoim.
B. Niech imię Pańskie będzie błogosławione.
W. Teraz i nawieki.
B. Wspomożenie nasze w imieniu Pana.
W. Który stworzył niebo i ziemię.
B. Niech was błogosławi Bóg wszechmogący, † Ojciec † i Syn, † i Duch Święty.
W. Amen.
Potem diakon albo sam kapłan ze złożonymi rękami, zwrócony do ludu, mówi:
K. Idźcie w pokoju Chrystusa.
W. Bogu niech będą dzięki.