ORDO MISSÆ
RITUS INITIALES
По окончании входного песнопения священник и верующие, стоя, осеняют себя крестным знамением; при этом священник, обратившись к народу, говорит:
С. In nómine Patris, et Fílii, et Spíritus Sancti.
Н. Amen.
Затем священник, распростирая руки, приветствует народ, говоря:
С. Grátia Dómini nostri Iesu Christi, et cáritas Dei, et communicátio Sancti Spíritus sit cum ómnibus vobis.
Либо:
С. Grátia vobis et pax a Deo Patre nostro et Dómino Iesu Christo.
Либо:
С. Dóminus vobíscum.
Н. Et cum spíritu tuo.
Епископ, вместо «Dóminus vobíscum», в этом первом приветствии говорит:
Е. Pax vobis.
Н. Et cum spíritu tuo.
ACTUS PÆNITENTIALIS
В воскресенье может совершаться благословление воды и окропление в память крещения.
После приветствия священник, стоя у предстоятельского места и обратившись к народу, имея перед собой сосуд с освящаемой водой, призывает народ к молитве, которую завершает следующими словами:
С. Per Christum Dóminum nostrum.
Н. Amen.
Следует окропление верующих освящённой водой, после чего, вернувшись к предстоятельскому месту, священник, по окончании песнопения, стоя лицом к народу со сложенными руками говорит:
С. Deus omnípotens, nos a peccátis puríficet, et per huius Eucharistiae celebratiónem dignos nos reddat, qui mensae regni sui partícipes efficiamur.
Н. Amen.
Если обряд окропления освящённой водой не совершается, то священник, начиная Мессу, призывает верующих к покаянию следующими словами:
С. Fratres, agnoscámus peccáta nostra, ut apti simus ad sacra mystéria celebránda.
Сохраняется короткое молчание, затем все вместе произносят слова общего исповедания:
Confíteor Deo omnipoténti et vobis, fratres, * quia peccávi nimis * cogitatióne, verbo, ópere et omissióne:
И, ударяя себя в грудь, говорят:
mea culpa, mea culpa, mea máxima culpa.
Затем продолжают:
Ideo precor beátam Maríam semper Vírginem, * omnes Angelos et Sanctos, * et vos, fratres, oráre pro me * ad Dóminum Deum nostrum.
Следует разрешительная молитва священника:
С. Misereátur nostri omnípotens Deus * et, dimíssis peccátis nostris, * perdúcat nos ad vitam ætérnam.
Н. Amen.
Либо:
Священник призывает верующих к совершению обряда покаяния:
С. Fratres, agnoscámus peccáta nostra, ut apti simus ad sacra mystéria celebránda.
Сохраняется короткое молчание. Затем священник говорит:
С. Miserére nostri, Dómine.
Н. Quia peccávimus tibi.
С. Osténde nobis, Dómine, misericórdiam tuam.
Н. Et salutáre tuum da nobis.
Следует разрешительная молитва священника:
С. Misereátur nostri omnípotens Deus * et, dimíssis peccátis nostris, * perdúcat nos ad vitam ætérnam.
Н. Amen.
Либо:
Священник призывает верных к совершению обряда покаяния:
С. Fratres, agnoscámus peccáta nostra, ut apti simus ad sacra mystéria celebránda.
Сохраняется короткое молчание.
Затем священник, диакон или другой служитель произносит следующие или иные воззвания с «Kýrie, eléison»:
С. Qui missus es sanáre contrítos corde: Kýrie, eléison.
Н. Kýrie, eléison.
С. Qui peccatóres vocáre venísti: Christe, eléison.
Н. Christe, eléison.
С. Qui ad déxteram Patris sedes, ad interpellándum pro nobis: Kýrie, eléison.
Н. Kýrie, eléison.
Следует разрешительная молитва священника:
С. Misereátur nostri omnípotens Deus * et, dimíssis peccátis nostris, * perdúcat nos ad vitam ætérnam.
Народ отвечает:
Н. Amen.
Следуют воззвания «Kýrie, eléison», если они уже не употреблялись в какой-либо другой формуле обряда покаяния.
С. Kýrie, eléison.
Н. Kýrie, eléison.
С. Christe, eléison.
Н. Christe, eléison.
С. Kýrie, eléison.
Н. Kýrie, eléison.
Затем, если предписано, поётся или произносится гимн:
Glória in excélsis Deo * et in terra pax homínibus bonæ voluntátis. * Laudámus te, * benedícimus te, * adorámus te, * glorificámus te, * grátias ágimus tibi propter magnam glóriam tuam, * Dómine Deus, Rex cæléstis, * Deus Pater omnípotens. * Dómine Fili unigénite, Iesu Christe, * Dómine Deus, Agnus Dei, Fílius Patris, * qui tollis peccáta mundi, miserére nobis; * qui tollis peccáta mundi, súscipe deprecatiónem nostram. * Qui sedes ad déxteram Patris, miserére nobis. * Quóniam tu solus Sanctus, tu solus Dóminus, tu solus Altíssimus, * Iesu Christe, cum Sancto Spíritu: in glória Dei Patris. * Amen.
По окончании этого гимна священник со сложенными руками говорит:
С. Orémus.
И все вместе со священником некоторое время молятся в молчании. Затем священник с распростёртыми руками произносит вступительную молитву (коллекту / соборную молитву), которую завершает словами:
С. ... Per Dóminum nostrum Iesum Christum Fílium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitáte Spíritus Sancti, Deus, per ómnia sǽcula sæculórum.
Народ отвечает:
Н. Amen.
LITURGIA VERBI

Затем чтец идёт к амвону и читает Первое чтение, которое все слушают сидя.

В знак завершения чтения, чтец возглашает:

Ч. Verbum Dómini.

Н. Deo grátias.

Псаломщик или певчий поёт или читает псалом; народ произносит Ответный стих. Затем, если предписано Второе чтение, чтец читает его с амвона, как указано выше. В знак завершения чтения, чтец возглашает:

Ч. Verbum Dómini.

Н. Deo grátias.

Затем диакон или священник подходит к амвону и говорит:

С. Dóminus vobíscum.

Н. Et cum spíritu tuo.

С. Léctio sancti Evangélii secundum N.

Н. Glória tibi, Dómine.

По окончании Евангелия диакон или священник возглашает:

С. Verbum Dómini.

Н. Laus tibi, Christe.

Следует проповедь.
По окончании проповеди поётся или читается, когда это предписано, Символ или Исповедание веры:
Credo in unum Deum, * Patrem omnipoténtem, * factórem cæli et terræ, * visibílium ómnium et invisibílium. * Et in unum Dóminum Iesum Christum, * Fílium Dei Unigénitum, * et ex Patre natum ante ómnia sǽcula. * Deum de Deo, lumen de lúmine, Deum verum de Deo vero, * génitum, non factum, consubstantiálem Patri: * per quem ómnia facta sunt. * Qui propter nos hómines et propter nostram salútem * descéndit de cælis.
При следующих словах вплоть до «factus est» все совершают поклон.
Et incarnátus est de Spíritu Sancto * ex María Vírgine, et homo factus est. * Crucifíxus étiam pro nobis sub Póntio Piláto; * passus et sepúltus est, * et resurréxit tértia die, secúndum Scriptúras, * et ascéndit in cælum, sedet ad déxteram Patris. * Et íterum ventúrus est cum glória, iudicáre vivos et mórtuos, * cuius regni non erit finis. * Et in Spíritum Sanctum, Dóminum et vivificántem: * qui ex Patre Filióque procédit. * Qui cum Patre et Fílio simul adorátur et conglorificátur: * qui locútus est per prophétas. * Et unam, sanctam, cathólicam et apostólicam Ecclésiam. * Confíteor unum baptísma in remissiónem peccatórum. * Et exspécto resurrectiónem mortuórum, * et vitam ventúri sǽculi. * Amen.
Вместо Никео-Константинопольского Символа Веры, особенно во время Великого Поста и в Пасхальное время, может употребляться крещальный символ Римской Церкви, так называемый Апостольский Символ Веры.
Credo in unum Deum, * Patrem omnipoténtem, Creatórem cæli et terræ, * et in Iesum Christum, Fílium eius únicum, * Dóminum nostrum,
При следующих словах вплоть до «María Vírgine» все совершают поклон.
qui concéptus est de Spíritu Sancto, * natus ex María Vírgine, * passus sub Póntio Piláto, * crucifíxus, mórtuus, et sepúltus, * descéndit ad ínferos, * tértia die resurréxit a mórtuis, * ascéndit ad cælos, * sedet ad déxteram Dei Patris omnipoténtis, * inde ventúrus est iudicáre vivos et mórtuos. * Credo in Spíritum Sanctum, * sanctam Ecclésiam cathólicam, * sanctórum communiónem, * remissiónem peccatórum, * carnis resurrectiónem, * vitam ætérnam. * Amen.
Затем читается Всеобщая молитва или так называемая Молитва верных.
LITURGIA EUCHARISTICA
После Всеобщей молитвы (Молитвы верных) начинается песнопение на приношение даров. В это время служители располагают на алтаре всё необходимое для Евхаристии.
Священник берёт патену с хлебом, держа её обеими руками и немного приподнимая над алтарём, вполголоса говорит:
С. Benedíctus es, Dómine, Deus univérsi, * quia de tua largitáte accépimus panem, * quem tibi offérimus, * fructum terræ et óperis mánuum hóminum: * ex quo nobis fiet panis vitæ.
Если же не совершается песнопения на приношение даров, священнику позволено произносить эти слова в полный голос; в конце народ может возглашать:
Н. Benedíctus Deus in sǽcula.
Диакон или священник вливает в чашу вино и немного воды. Затем священник берёт чашу, держа её обеими руками и, немного приподнимая над алтарём, вполголоса говорит:
С. Benedíctus es, Dómine, Deus univérsi, * quia de tua largitáte accépimus vinum, * quod tibi offérimus, * fructum vitis et óperis mánuum hóminum, * ex quo nobis fiet potus spiritális.
Если же не совершается песнопения на приношение даров, священнику позволено произносить эти слова в полный голос; в конце народ может возглашать:
Н. Benedíctus Deus in sǽcula.
Затем священник, распростирая и складывая руки, обращается к народу:
С. Oráte, fratres: ut meum ac vestrum sacrifícium * acceptábile fiat apud Deum Patrem omnipoténtem.
Н. Suscípiat Dóminus sacrifícium de mánibus tuis * ad laudem et glóriam nóminis sui, * ad utilitátem quoque nostram * totiúsque Ecclésiæ suæ sanctæ.
Затем священник с распростёртыми руками произносит молитву над дарами, по окончании которой народ возглашает:
Н. Amen.
PREX EUCHARISTICA II
Священник начинает Евхаристическую молитву словами:
С. Dóminus vobíscum.
Н. Et cum spíritu tuo.
С. Sursum corda.
Н. Habémus ad Dóminum.
С. Grátias agámus Dómino Deo nostro.
Н. Dignum et iustum est.
C. Vere dignum et iustum est, æquum et salutáre, nos tibi, sancte Pater, semper et ubíque grátias ágere, per Fílium dilectiónis tuæ Iesum Christum, Verbum tuum per quod cuncta fecísti: quem misísti nobis Salvatórem et Redemptórem, incarnátum de Spíritu Sancto et ex Vírgine natum. Qui voluntátem tuam adímplens et pópulum tibi sanctum acquírens exténdit manus cum paterétur, ut mortem sólveret et resurrectiónem manifestáret. Et ídeo cum Angelis et ómnibus Sanctis glóriam tuam prædicámus, una voce dicéntes:
Sanctus, Sanctus, Sanctus Dóminus Deus Sábaoth. * Pleni sunt cæli et terra glória tua. * Hosánna in excélsis. * Benedíctus qui venit in nómine Dómini. * Hosánna in excélsis.
Священник с распростёртыми руками говорит:
С. Vere Sanctus es, Dómine, fons omnis sanctitátis.
Соединяет руки и, держа их простёртыми над дарами, говорит:
Hæc ergo dona, quǽsumus, Spíritus tui rore sanctífica,
соединяет руки и осеняет крестными знамением одновременно хлеб и чашу, говоря:
ut nobis Corpus et Sanguis fiant Dómini nostri Iesu Christi.
В следующих выражениях словá Господа произносятся отчётливо и ясно, как требует того сама сущность этих слов.
С. Qui, cum Passióni voluntárie traderétur, accépit panem et grátias agens fregit, dedítque discípulis suis, dicens:
ACCÍPITE ET MANDUCÁTE EX HOC OMNES: * HOC EST ENIM CORPUS MEUM, * QUOD PRO VOBIS TRADÉTUR.
Показывает народу пресуществлённую Гостию, кладёт Её на патену и поклоняется Ей, преклонив колено.
Затем продолжает:
С. Símili modo, postquam cenátum est, accípiens et cálicem íterum tibi grátias agens dedit discípulis suis, dicens:
ACCÍPITE ET BÍBITE EX EO OMNES: * HIC EST ENIM CALIX SÁNGUINIS MEI * NOVI ET ÆTÉRNI TESTAMÉNTI, * QUI PRO VOBIS ET PRO MULTIS EFFUNDÉTUR * IN REMISSIÓNEM PECCATÓRUM. * HOC FÁCITE IN MEAM COMMEMORATIÓNEM.
Показывает народу Чашу, ставит Её на корпорал и поклоняется Ей, преклонив колено.
Затем говорит:
С. Mystérium fídei.
Н. Mortem tuam annuntiámus, Dómine, et tuam resurrectiónem confitémur, donec vénias.
Либо:
Н. Quotiescúmque manducámus panem hunc et cálicem bíbimus, mortem tuam annuntiámus, Dómine, donec vénias.
Либо:
Н. Salvátor mundi, salva nos, qui per crucem et resurrectiónem tuam liberásti nos.
Затем священник с распростёртыми руками говорит:
С. Mémores ígitur mortis et resurrectiónis eius, tibi, Dómine, panem vitæ et cálicem salútis offérimus, grátias agéntes quia nos dignos habuísti astáre coram te et tibi ministráre. Et súpplices deprecámur ut Córporis et Sánguinis Christi partícipes a Spíritu Sancto congregémur in unum.
Recordáre, Dómine, Ecclésiæ tuæ toto orbe diffúsæ, ut eam in caritáte perfícias una cum Papa nostro N. et Epíscopo nostro N. et univérso clero.
Meménto étiam fratrum nostrórum, qui in spe resurrectiónis dormiérunt, omniúmque in tua miseratióne defunctórum, et eos in lumen vultus tui admítte. Omnium nostrum, quǽsumus, miserére, ut cum beáta Dei Genetríce Vírgine María, beáto Ioseph, eius sponso, beátis Apóstolis et ómnibus Sanctis, qui tibi a sǽculo placuérunt, ætérnæ vitæ mereámur esse consórtes, et te laudémus et glorificémus per Fílium tuum Iesum Christum.
Священник берёт патену с Гостией и Чашу и, приподнимая их, говорит:
С. Per ipsum, et cum ipso, et in ipso, * est tibi Deo Patri omnipoténti, * in unitáte Spíritus Sancti, * omnis honor et glória * per ómnia sǽcula sæculórum.
Н. Amen.
Затем следует обряд Причащения.
RITUS COMMUNIONIS
Поставив патену и чашу, священник, сложив руки, говорит:
С. Præcéptis salutáribus móniti, * et divína institutióne formáti, * audémus dícere:
распростирает руки и вместе с народом продолжает:
Pater noster, qui es in cælis: * sanctificétur nomen tuum; * advéniat regnum tuum; * fiat volúntas tua, sicut in cælo, et in terra. * Panem nostrum cotidiánum da nobis hódie; * et dimítte nobis débita nostra, * sicut et nos dimíttimus debitóribus nostris; * et ne nos indúcas in tentatiónem; * sed líbera nos a malo.
С распростёртыми руками священник продолжает один, говоря:
С. Líbera nos, quǽsumus, Dómine, ab ómnibus malis, da propítius pacem in diébus nostris, ut, ope misericórdiæ tuæ adiúti, et a peccáto simus semper líberi et ab omni perturbatióne secúri: exspectántes beátam spem et advéntum Salvatóris nostri Iesu Christi.
Н. Quia tuum est regnum, et potéstas, et glória in sǽcula.
Затем священник продолжает:
С. Dómine Iesu Christe, qui dixísti Apóstolis tuis: * Pacem relínquo vobis, pacem meam do vobis: * ne respícias peccáta nostra, * sed fidem Ecclésiæ tuæ; * eámque secúndum voluntátem tuam * pacificáre et coadunáre digneris. * Qui vivis et regnas in sǽcula sæculórum.
Н. Amen.
Священник, обратившись к народу, говорит:
С. Pax Dómini sit semper vobíscum.
Н. Et cum spíritu tuo.
Затем, если это уместно, диакон или священник добавляет:
С. Offérte vobis pacem.
И все, согласно местным обычаям, выражают другу другу знак мира, общения и любви, после чего все поют или произносят:
Agnus Dei, qui tollis peccáta mundi: miserére nobis.
Agnus Dei, qui tollis peccáta mundi: miserére nobis.
Agnus Dei. qui tollis peccáta mundi: dona nobis pacem.
Священник берёт Гостию, приподнимая Её немного над патеной или над чашей, обращаясь к народу, говорит:
С. Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccáta mundi. * Beáti qui ad cenam Agni vocáti sunt.
Н. Dómine, non sum dignus, ut intres sub tectum meum, * sed tantum dic verbo * et sanábitur ánima mea.
Священник причащается Тела и Крови Христовой. После этого он сам или же диакон уделяет Причастие верным. Священник, подойдя к причащающемуся, говорит:
С. Corpus Christi. (либо под двумя видами: С. Corpus et Sanguis Christi.)
Причащающийся отвечает:
Amen.
Завершив уделение Причастия, священник, диакон или аколит очищает патену над чашей и саму чашу. Затем, стоя у алтаря или у предстоятельского места, священник, обращаясь к народу со сложенными руками, говорит:
С. Orémus.
И все вместе со священником молятся некоторое время в молчании, если оно уже не предшествовало. Затем священник с распростёртыми руками произносит молитву после Причащения. В конце народ возглашает:
Н. Amen.
RITUS CONCLUSIONIS
Священник, обращаясь к народу и распростирая руки, говорит:
С. Dóminus vobíscum.
Н. Et cum spíritu tuo.
С. Benedícat vos omnípotens Deus, Pater, et Fílius, et Spíritus Sanctus.
Н. Amen.
В некоторые дни или в определённых случаях этой форме благословения предшествует, согласно рубрикам, другая, более торжественная форма благословения либо Молитва над народом. В понтификальной Мессе предстоятель надевает митру и, распростирая руки, говорит:
Е. Dóminus vobíscum.
Н. Et cum spíritu tuo.
Е. Sit nomen Dómini benedíctum.
Н. Ex hoc nunc et usque in sǽculum.
Е. Adiutórium nostrum in nómine Dómini.
Н. Qui fecit cælum et terram.
Е. Benedícat vos omnípotens Deus, Pater, et Fílius, et Spíritus Sanctus.
Н. Amen.
Затем диакон или сам священник со сложенными руками обращаясь к народу, говорит:
С. Ite, missa est.
Н. Deo grátias.